| zapomniałem hasło
zarejestruj się
|
|
starożytność - Babilon
Kalendarium X - IV tysiąclecie p.n.e. - początki rolnictwa, udomowienie zwierząt, garncarstwo poł. IV tysiąclecia p.n.e. - pierwsze osiedla w Sumerze ok. 1900 r. p.n.e. - cywilizacja Sumeru wchłonięta przez Babilonię XVII w. p.n.e. - panowanie Hammurabiego w Babilonii, powstanie imperium babilońskiego, kodyfikacja prawa, tzw. kodeks Hammurabiego VI w p.n.e. - podbój Babilonii przez Persów
2. Mezopotamię tworzyły następujące krainy historyczne: Sumer (nazwa wywodzi się od ludu Sumerów), Akad (nazwa od miasta Akkad - Agade), Babilonia (od miasta Babilon), Asyria (od miasta Assur), Mittani (państwo utworzone przez plemiona huryckie, XVI-XIV w. p.n.e.) i Chaldea (nazwa od plemion chaldejskich, które osadziły się na początku I tysiąclecia w południowej Babilonii). 3. Obszar Mezopotamii pozbawiony był bogactw mineralnych, zwłaszcza rud metali i kamienia. Brakowało drewna, gdyż nie rosły tam lasy. Te uwarunkowania przyczyniły się do rozwoju handlu. Kupcy wywozili płody rolne: pszenicę, jęczmień, daktyle oraz wyroby rzemieślników: wełniane tkaniny, ozdoby i broń. W zamian przywozili surowce (kamienie, drewno, miedź, złoto). Prowadzona na szeroką skalę wymiana handlowa wymusiła ustalenie jednolitych miar, wag, długości i powierzchni.
4. Powstawały coraz większe osady. Wznoszono w nich stałe domy ze specjalnie przygotowanych do tego materiałów (m.in. glinianych cegieł), w których zaczęto wyodrębniać izby o różnym przeznaczeniu. Niektóre osady otaczano potężnymi fortyfikacjami. W ten sposób zaczęły powstawać skupiska o charakterze miejskim. Rozwijało się w nich rzemiosło (garncarstwo, plecionkarstwo, tkactwo, obróbka kamieni, kości rogu i pierwsze próby obróbki miedzi) i wymiana handlowa. 5. Powstanie wielkich osad świadczy o wykształceniu się aparatu stałej władzy, która utrzymywała porządek wewnątrz kilkutysięcznych grup mieszkających w dużym zagęszczeniu, a także organizowała prace przy wznoszeniu budowli dla całej wspólnoty, fortyfikacji itp. 6. Społeczeństwo babilońskie dzieliło się (podział na podstawie społeczeństwa starobabilońskiego z czasów Hammurabiego) na: - wolnych, pełnoprawnych obywateli - tzw. ludzi królewskich, czyli ludność wolną, lecz nie mającą pełnych praw obywatelskich, w dużej części zależną ekonomicznie od króla - niewolników. Obywatel musiał urodzić się w rodzinie obywatela lub być przez niego adoptowanym, a przede wszystkim posiadać własną ziemię w jednej z gmin obywatelskich. Oczywiście obywatele byli silnie zróżnicowani pod względem majątkowym, społecznym i zawodowym, a niektóre przepisy Kodeksu Hammurabiego zdają się wskazywać na odmienny status prawny różnych ich grup. 7. Ogromny obszar sprzyjający osadnictwu i uprawie roli nie zmuszał ludzi do zjednoczenia politycznego. Powstawały państwa-miasta, ograniczone do terytorium nad jakim władcy miasta potrafili rozciągnąć swoją władzę. 8. Centrum państwa-miasta stanowiły zespoły świątynne i pałacowe. Były ośrodkami życia gospodarczego, religijnego i politycznego. Dookoła znajdowały się dzielnice mieszkalne. Całość, wraz z częścią pól i ogrodów, otoczona była miejskim murem. Do państwa należały również wsie położone nad kanałami nawadniającymi kontrolowanymi przez miasto. 9. Początkowo państwem-miastem rządził przedstawiciel bóstwa opiekuńczego, kapłan. Z biegiem czasu wykształciła się instytucja króla i nastąpiło oddzielenie władzy świeckiej od religijnej. Król skupiał w swoim ręku władzę administracyjną i militarną oraz przewodził kultowi. Zaczął kształtować się i rozbudowywać urzędniczy aparat administracyjny.
Babilon był ogromnym miastem. W okresie świetności zamieszkiwało go blisko pół miliona ludzi - inne duże miasta w Mezopotamii liczyły wtedy 30-50 tysięcy mieszkańców. O tak dużym rozwoju Babilonu zadecydowało jego położenie nad Eufratem, w najwęższym miejscu mezopotamskiego międzyrzecza, na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych. "(...) Od czasu gdy Marduk, pan wielki, do panowania nad krajem mnie wyniósł, ludy rozległe do czuwania [nad nimi] mi powierzył, Mardukowi, memu boskiemu rodzicowi, bogobojnie posłuch dawałem, by jarzmo jego ciągnąć, kark schyliłem. Jego tłuste ofiary dzienne, jego czyste dobrowolne ofiary liczniej niż dawniej pomnożyłem; na każdy dzień byka tucznego, wołu opasłego białego, ofiary czyste, godne bogów [świątyni] Esagila i bogów Babilonu, ryby, ptaki, (...) ozdobę trzęsawisk, miód, masło, mleko, oliwę czystą, wino sezamowe, miód [?], piwo osadzone [?], wino czyste (...) na stole [ołtarzu] Marduka i jego żony Zarpanit, władców moich, pełno złożyłem. Kaplicę boską, przybytek jego władztwa, złotem błyszczącym obłożyłem ściany jego. (...) Babilon, miasto pana wielkiego Marduka - mur jego wielki wykończyłem, u progów bram masywne byki z brązu i zacięte węże postawiłem (...). Między miastami Sumeru i Akadu imię jego [Babilonu] wywyższyłem". (Napis Nabuchodonozora, za: Teksty źródłowe do nauki historii w szkole średniej, z. 2, s. 9-10, Kraków 1924) Wstecz | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| wszelkie prawa zastrzeżone © 2007 Fundacja Nauka i Wiedza |