amfibrach

Amfibrach

(z gr. amphibrachos = z obu stron krótki)

      W poezji greckiej stopa metryczna złożona z sylaby długiej i dwóch sylab krótkich w układzie: sylaba krótka, sylaba długa, sylaba krótka.
W polskim wierszu sylabotonicznym stopa trzysylabowa, złożona z sylaby nieakcentowanej, następującej po niej sylaby akcentowanej i znowu sylaby nieakcentowanej (w ostatniej stopie wersu daktyl może stracić końcową sylabę nieakcentowaną - kataleksa).

      W podanym przykładzie zaznaczono granice stóp metrycznych i sylabę akcentowaną:

Miał drogę | gwiazdami | znaczoną | po stepie,
I życie | niósł własne | w skrzydlatym | oszczepie,
Błądzący | po świecie, | zaufał | w sztylecie,
Bo sztylet | mu dała | dziewica.

Gdy nocą | opuszczał | haremu | krużganki,
By odciąć | drabinę, | wziął sztylet | kochanki,
Choć broń by | ła żeńska, | lecz stal da | masceńska,
Hartowna | i złota | głowica.

(Juliusz Słowacki: Duma o Wacławie Rzewuskim - fragment)

      Wiersz Słowackiego to przykład czterostopowca amfibrachicznego przeplatanego z trzystopowcem amfibrachicznym. Warto zwrócić uwagę na rymy wewnętrzne w trzecim wersie każdej strofy oraz na to, że w trzecim wersie strofy drugiej dwukrotnie granica między stopami metrycznymi wypada wewnątrz wyrazu.


Anapest
Daktyl
Iloczas
Jamb
Kataleksa
Peon III
Stopa metryczna
Trochej