aldehydy

      Cząsteczki aldehydów składają się z grupy węglowodorowej oraz funkcyjnej grupy aldehydowej -CHO, która decyduje o charakterystycznych właściwościach tych związków.


      Systematyczne nazwy aldehydów tworzymy dodając końcówkę -al do nazwy macierzystego węglowodoru. Pochodne alkanów zawierające grupę -CHO tworzą szereg homologiczny alkanali.


      Szereg alkanali rozpoczyna aldehyd o wzorze HCHO - metanal, nazywany formaldehydem lub aldehydem mrówkowym. Jest silnie trującym gazem o charakterystycznym zapachu. Dobrze rozpuszcza się w wodzie. Wodny roztwór metanalu nosi nazwę formaliny.

      Przykłady aldehydów:





Otrzymywanie aldehydów na przykładzie aldehydu mrówkowego

CH₃-OH + CuO -> HCHO + Cu + H₂O



Ogólna metoda otrzymywania aldehydów:

R-CH₂-OH + CuO -> R-CHO + Cu + H₂O

alkohol I-rzędowy      aldehyd

Właściwości i wykrywanie aldehydów:

• Próba Trommera
  
  Próba Trommera służy do identyfikacji aldehydów i jest potwierdzeniem ich właściwości redukcyjnych.Próbę Trommera wykonuje się także podczas badania właściwości glukozy.
  
  Operacje które należy wykonać:
  
  1. wziąć probówkę z przygotowanym roztworem CuSO₄
     
  2. dodać kilka kropel roztworu NaOH
     
  3. wytrąci się substancja Cu(OH)₂ o barwie niebieskiej
     
  4. do osadu Cu(OH)₂ dodać roztwór glukozy i ogrzewać
     
  5. wytrąca się substancja Cu₂O o barwie ceglastej
     
  
  
  CuSO₄ + 2NaOH -----> Cu(OH)₂ + Na₂SO₄
  
  osad niebieski
  
  Cu(II)                              Cu(I)
  Cu(OH)₂ + glukoza -----> Cu₂O + H₂O + kwas glukonowy
  
  osad ceglasty
  
  
• Próba Tollensa
  
  Próba Tollensa służy do badania właściwości redukcyjnych aldehydów i glukozy.
  
  Operacje które, należy wykonać:
  
  1. wziąć probówkę z przygotowanym roztworem AgNO₃
     
  2. dodać roztwór NH₄⁺ OH^-
     
  3. do przygotowanego roztworu dodać kilka kropli formaliny
     
  4. umieścić probówkę w zlewce z ciepłą wodą
     
  5. na ściankach probówki osadza się srebro
  
  Próba Tollensa podobnie jak próba Trommera służy do identyfikacji aldehydów i opiera się na reakcji w której aldehyd jest reduktorem.

      Inne charakterystyczne reakcje jakim ulegają aldehydy to utlenianie do kwasów karboksylowych i redukcja do alkoholi pierwszorzędowych.