4. Systematyka

      Dawniej świat przyrody był dla człowieka bardziej tajemniczy, ale o wiele prostszy niż dziś. Każdy organizm był dla niego albo rośliną albo zwierzęciem. Podobny podział istot żywych przyjmowali pierwsi uczeni zajmujący się przyrodą. Próby podziału roślin i zwierząt znamy już ze starożytnej Grecji. Pierwszy system klasyfikacji zwierząt był działem wielkiego greckiego filozofa Arystotelesa, natomiast rośliny pogrupował jego uczeń, Teofrast. Jednak za twórcę podziału świata roślin i zwierząt uważa się Karola Linneusza. W 1753 roku wydał działo pt. "Gatunki roślin", w którym opisał ponad 6000 gatunków. Pięć lat później opublikował inne dzieło pt. "System natury", w którym wyliczył ponad 4000 gatunków zwierząt, w tym i człowieka. Zaproponowany przez niego podział organizmów (roślin i zwierząt) utrzymywał się w biologii bardzo długo. Kłopoty sprawiały grzyby, ale ponieważ nie poruszały się, zaliczono je do roślin. Kiedy skonstruowano pierwsze mikroskopy, dostrzeżono organizmy niewidoczne "gołym okiem". Nazwano je mikroorganizmami. Gdy analizowano ich budowę, okazało się, że niektóre z nich (nazwane później pierwotniakami) łączą w sobie cechy zarówno roślin jak i zwierząt. Te, które miały zieloną barwę i były samożywne zaliczono do roślin, natomiast bezbarwne - cudzożywne, włączono do zwierząt. Jedną grupę bardzo małych mikroorganizmów - bakterii, początkowo zaliczano do roślin. Dopiero na początku XX w., bakterie wyłączono z roślin i utworzono odrębne królestwo, Podobnie stało się z grzybami. Kiedy okazało się, że więcej je dzieli niż łączy z roślinami, utworzono nowe królestwo - grzyby. W latach 70. dokonano jeszcze jednej "rewolucji" w systematyce organizmów. Wszystkie organizmy jednokomórkowe z jądrem komórkowym zabrano z królestwa roślin, grzybów oraz zwierząt i utworzono oddzielne królestwo - pierwotniaki. Dziś zatem - zamiast tradycyjnych dwóch królestw - wyróżnia się pięć: bakterie, pierwotniaki, grzyby, rośliny i zwierzęta.

      W tabeli przedstawiono najważniejsze cechy organizmów należących do wszystkich królestw. Osobno klasyfikowane są wirusy - nie mają budowy komórkowej i nie są zdolne do samodzielnego życia poza organizmem.

	Bakterie	Pierwotniaki	Grzyby	Rośliny	Zwierzęta
Jądro komórkowe	-	+	+	+	+
Ściana komórkowa	+	+/-	+	+	-
Chlorofil	+/-	+/-	-	-	-
Chloroplasty	-	+/-	-	+	-
Mitochondria	-	+	+	+	+
Jednokomórkowce	+	+	-	-	-
Wielokomórkowce	-	-	+	+	+
Tkankowce	-	-	-	+	+

Obecność cechy zaznaczono symbolem +, jej brak -. Symbol +/- oznacza, że cecha to występuje u części przedstawicieli królestwa.