| zapomniałem hasło
zarejestruj się
|
|
13 - struktury rzeczownika
ćwiczenia Teletubbies say: Hey-ah! Wasz ulubiony Th (czytaj: Tee Chair) pozdrawia wszystkich internautów zainteresowanych studiowaniem rzeczowników w języku angielskim. Sprawa jest o tyle łatwa, że w angielskim nie ma odmiany przez przypadki, więc użycie rzeczownika w zdaniu jest proste - nie musicie się zastanawiać, czy zastosować celownik czy biernik ani wkuwać końcówek przypadków, jak to właśnie teraz robią Wasi znajomi zdający egzaminy np. z niemieckiego lub rosyjskiego. Nie cieszcie się jednak przedwcześnie, gdyż w angielskim istnieje struktura rzeczownikowa zwana Saxon Genitive czyli odpowiednik polskiego dopełniacza. I. Saxon Genitive Oto parę zdań:
Zasada jest prosta: 1. Saxon Genitive zapisujemy jako apostrof + s, lub sam apostrof. 2. Stosujemy go po rzeczownikach oznaczających osoby, rzadziej zwierzęta. 3. Niezwykle rzadko stosujemy go po rzeczownikach oznaczających przedmioty. 4. Oto wzory: rzeczownik w liczbie pojedynczej + 's rzeczownik w liczbie mnogiej + '. 5. Oto wyjątki: a) nieregularny rzeczownik w liczbie mnogiej + 's (przykład 4 children's room), b) imiona i nazwiska pochodzenia nie-angielskiego zakończone na -s + ' (przykład 9 Oedipus' wife), ?atwizna, prawda? Ale, ale... Uwaga, uwaga! Nie należy być gapiszonem, i nie wolno mylić z Saxon Genitivem "is" ani "has". W przykładzie 2 That's... = That is, a w przykładzie 3 She's got = She has got. No, mam nadzieję, że teraz wszystko jest jasne, więc możemy porozmawiać sobie o rodzajach. II. Gender Zasada tutaj też jest prosta. Każdy człowiek rodzaju męskiego to HE (him, his, himself) - I like John. He's so cute. Każdy człowiek rodzaju żeńskiego to SHE (her, hers, herself)- That girl is so sick. She must have drunk some shampoo. A wszystkie przedmioty i zwierzęta to IT (its, itself) My suitcase is old. It's good for nothing. W liczbie mnogiej bez różnicy - zarówno ludzi jak i zwierzęta zastępujemy zaimkiem THEY (their, them, theirs, themselves). John and his rat are inseparable. They even sleep and take a shower together. A oto wyjątki: a)Statki, okręty i żaglówki są rodzaju żeńskiego. She was the fastest ship in the Indian Ocean. b)Samochody czasem (rzadko) też. Fill her up with unleaded, please. c)Zwierzęta, jeśli znamy ich płeć, mogą być rodzaju męskiego lub żeńskiego. My cat had so many flees that I had to take her to the vet. A teraz: III. Singular vs. Plural Liczbę mnogą tworzymy w języku angielskim dodając do rzeczownika końcówkę -s. one dog - two dogs Niestety, od tej reguły jest wiele wyjątków. Oto one: 1.rzeczowniki zakończone na literę spółgłoskową + y baby (dziecko) - babies ferry (prom) - ferries party (przyjęcie) - parties (Uwaga! Gdy -y poprzedzone jest literą samogłoskową liczba mnoga jest regularna days, boys, donkeys). Podobnie w przypadku nazw własnych (Januarys); 2. rzeczowniki zakończone na -sh, -ch, -s, -x, lub z (Liczbę mnoga tworzymy przez dodanie -es. ) church (kościół) - churches crash (zderzenie) - crashes bus (autobus) - buses box (pudełko) - boxes buzz (szum) - buzzes Uwaga! Rzeczowniki zakończone na jedno -z w liczbie mnogiej kończą się na -zzes: quiz - quizzes; 3. rzeczowniki zakończone na -o (Liczbę mnoga również tworzymy przez dodanie -es. ) echo - echoes potato (ziemniak) - potatoes hero (bohater) - heroes Niestety nie zawsze! Gdy -o poprzedzone jest samogłoską, lub mamy do czynienia ze stosunkowo młodym zapożyczeniem z innego języka liczbę mnogą tworzymy regularnie ( -s). radio - radios zoo - zoos photo (fotografia) - photos concerto (koncert) - concertos piano (pianino) - pianos Eskimo - Eskimos solo - solos kilo - kilos logo - logos Istnieją też wyrazy zakończone na -o, gdzie obydwie pisownie są uznawane za poprawne. buffalo (bizon)- buffalo(e)s tornado - tornado(e)s mosquito (komar) - mosquito(e)s volcano (wulkan) - volcano(e)s 4. Niektóre rzeczowniki zakończone na -f(e) (W liczbie mnogiej mają -ves.) calf (cielę) - calves self (sam) - selves elf - elves sheaf (snopek) - sheaves half (połowa) - halves shelf (półka) - shelves knife (nóż) - knives thief (złodziej) - thieves leaf (liść) - leaves wife (żona) - wives life (życie) - lives wolf (wilk) - wolves scarf (szalik) - scarves loaf (bochenek) - loaves wharf (nabrzeże) - wharves W pozostałych rzeczownikach zakończonych na -f(e) liczbę mnogą tworzymy regularnie ( -s). dwarf (karzeł) - dwarfs hoof (kopyto) - hoofs puff (dmuchnięcie) - puffs cuff (mankiet) - cuffs 5. Grupa rzeczowników nieregularnych: child (dziecko) - children foot (stopa) - feet goose (gęś) - geese louse (wesz) - lice man (człowiek) - people man (mężczyzna) - men mouse (mysz) - mice penny (pens) - pence policeman (policjant) - policemen postman (listonosz) - postmen tooth (ząb) - teeth woman (kobieta) - women 6.Oto rzeczowniki nie zmieniające formy - liczba pojedyncza = liczba mnoga Np. A bus is a means of city transportation. Buses, subway and trams are means of city transportation. barracks (koszary) - barracks crossroads (skrzyżowanie) - crossroads headquarters (sztab, siedziba główna) - headquarters TV series (serial) - TV series species (gatunek) - species steelworks (huta) - steelworks 7.Niektóre wyrazy specjalistyczne zapożyczone z języków klasycznych zachowują formę liczby mnogiej typową dla języka, z którego pochodzą. Z ?aciny - -a -> -ae (czyt. -ei) formula - formulae -us -> -i nucleus - nuclei stimulus - stimuli -um -> -a bacterium - bacteria medium - media -x / -is -> -(c)es appendix - appendices analysis - analyses Z Greki: -is -> -es basis - bases crisis - crises diagnosis - diagnoses oasis - oases -on ŕ -a criterion - criteria phenomenon - phenomena 8.Istnieje grupa rzeczowników, które nie występują nigdy w liczbie pojedynczej: clothes (ubranie) congratulations (gratulacje) contents (zawartość) customs (kontrola celna) funds (środki finansowe) glasses (okulary) goods (towar) jeans (dżinsy) oats (owies) outskirts (przedmieścia) pyjamas (piżama) pants (portki) pliers (kombinerki) premises (teren) regards (wyrazy szacunku) remains (pozostałości) scales (waga) scissors (nożyce) specs (okulary) stairs (schody) surroundings (okolica) thanks (wyrazy wdzięczności) trousers (spodnie) No, może starczy tych przykładów i pogadamy o czymś innym. IV. Countable vs. Uncountable Rzeczowniki dzielą się na policzalne i niepoliczalne. Rzeczowniki policzalne to nazwy przedmiotów, ludzi, itd., których można policzyć. Np.: samochód - a car Rzeczowniki niepoliczalne to nazwy przedmiotów, pojęć abstrakcyjnych, cieczy gazów itd., których nie można policzyć. Np.: woda - water Podział ten, choć występuje w każdym języku, szczególnie w angielskim pociąga za sobą następujące implikacje gramatyczne: 1.Rzeczowniki niepoliczalne nie mają liczby mnogiej one box - two boxes -istnieje liczba mnoga -> rzeczownik policzalny water- nie istnieje liczba mnoga -> rzeczownik niepoliczalny 2.Rzeczowniki policzalne łączą się z innymi zaimkami i przedimkami niż rzeczowniki niepoliczalne. POLICZALNE NIEPOLICZALNE a dog - food many people- much time(dużo) few girls - little money(mało) a few persons- a little sugar(kilka / trochę) 3. Niektóre rzeczowniki uznawane za policzalne w języku polskim, są niepoliczalne w angielskim. Jeśli chcecie użyć ich jako policzalnych (np. utworzyć liczbę mnogą), powinniście zastosować odpowiednie zastępniki. Oto stosowna lista:
V. Articles with Nouns A teraz coś Wam napiszę o przedimkach - takich krótkich wyrazach, które pojawiają się (lub nie!!!) przed rzeczownikami w języku angielskim... Na przykład: He's such a fool. I need - bananas. (No, proszę! Nie pojawił się.) Has anyone seen the accident happen? Your testimony may be of - enormous importance to the investigation. No właśnie, pojawiają się, znikają. Ale po co? Czy nie łatwiej byłoby, gdyby się wcale nie pojawiały i nie musiały zarazem znikać? Na pewno wtedy byłoby łatwiej - Wam napisać klasówkę z angielskiego, ale przypuszczam, że anglojęzycznym narodom trudniej byłoby się porozumieć. Przedimek lub jego brak to informacja, którą nadawca wypowiedzi przekazuje odbiorcy. Proszę uważnie przeczytać poniższą konwersację: D:Hi, Mary Jane! M.J.:Hi, Dick! How're ya doin'? D:Fine. Have ya watched the movie? M.J.:Which movie? D:I thought ya remember. The one I told ya about yesterday. M.J: Oh, yeah! Sorry. I forgot. W pytaniu Have you watched the movie? Dick zastosował przedimek określony the, gdyż w ten sposób chciał przekazać Mary Jane dodatkową informację: You should know which movie I mean Jak widać przeliczył się, bo M.J. ma bardzo krótką pamięć. (Ciekawe dlaczego ma takie problemy z pamięcią, ale chyba nie jest to kwestia, którą chcielibyśmy teraz rozważać!) Wynika z tego jednoznacznie, że stosując przedimek określony the, informujecie rozmówcę, że powinien wiedzieć, o którą konkretnie osobę, zwierzaka, przedmiot itd. Wam chodzi. Powinien to wiedzieć, gdyż: - wcześniej już o tym czymś / kimś rozmawialiście: I bought a bra and a pair of socks. The bra (you know, the one I bought) is so cute, but the socks suck; - bo jest tylko jeden taki ktoś: The Pope visited the Virgin Islands. - bo mamy do czynienia z wyjątkiem gramatycznym: The Pope visited the Virgin Islands. Wynika z tego równie jednoznacznie, że stosując przedimek nieokreślony a, an, - (brak przedimka to też przedimek nieokreślony), informujecie rozmówcę, że nie powinien się głowić, bo i tak nie wie, o którą konkretnie osobę, zwierzaka, przedmiot itd. Wam chodzi. Nie powinien i już, bo dopiero z Waszej wypowiedzi się czegoś o nich dowie. Na przykład: Yesterday I was shopping. I bought a bra, an armchair, - fuel for the car and - bananas. Tak czy siak, reguły gramatyczne brzmią następująco: 1. Przedimka nieokreślonego "A" używamy tylko z policzalnymi rzeczownikami w liczbie pojedynczej zaczynającymi się na spółgłoskę: a dog, a coin, a machine gun 2. Przedimka nieokreślonego "AN" używamy tylko z policzalnymi rzeczownikami w liczbie pojedynczej zaczynającymi się na samogłoskę: an elephant, an actress, an orange 3. Brak przedimka spełnia funkcję przedimka nieokreślonego przed policzalnymi rzeczownikami w liczbie mnogiej lub rzeczownikami niepoliczalnymi: dogs, coins, machine guns, elephants, actresses, oranges, water, oil, time 4. Przedimka określonego "THE" używamy, ilekroć chcemy wskazać rozmówcy, że powinien wiedzieć (np. z kontekstu), o który konkretnie przedmiot, osobę itd. nam chodzi. Dla ułatwienia - bardzo zmyślna tabelka:
Niestety, jak to z angielskim bywa, zawsze są jakieś wyjątki i nieregularności. Oto one: 1. THE używamy zawsze przed: a) rzeczownikami cinema, theater, radio (She went to the cinema.) b) nazwami gatunku i wynalazkami (The whale lives in the ocean. The telephone was invented in 1876.) c) nazwami narodowości (The Japanese eat a lot of rice.) d) z przymiotnikami lub imiesłowami w odniesieniu do pewnych grup ludności (The unemployed need help. Both the old and the young enjoyed the concert.) e) z przymiotnikami w stopniu najwyższym: (It's the biggest shop in London.) f) z rzeczownikami oznaczającymi przedmioty, osoby itd. jednostkowe (występujące w tylko jednym egzemplarzu) (The sun is far from the Earth. The president visited a hospital.) 2. Z zasady THE nie pojawia się przed nazwami własnymi (Michael, Paris etc.) oprócz następujących wyjątków: a) nazwy gazet (dzienników, ale nie czasopism) ( The Guardian, The Times, The Daily Mail, Newsweek) b) występujące w liczbie mnogiej nazwy państw, krain i archipelagów (ale nie wysp) (the USA, the Bahamas, the Middle East, the south of France, the west of England, the Netherlands, Jamaica) c) nazwy oceanów, mórz, rzek i kanałów (ale nie jezior) (the Atlantic Ocean, the River Danube, the Corinth Canal, the Baltic, Lake Geneva) d) nazwy łańcuchów górskich (ale nie szczytów) (the Andes, the Alps, the Himalayas, Mount Everest) e) nazwy pustyń (the Sahara, the Gobi Desert) f) nazwy hoteli, pubów, restauracji, muzeów, galerii, kin, teatrów (The Oriental Hotel, The Black Swan, the Prado, the Odeon, the Piccadilly) g) większość nazw własnych zawierających "of" (the Great Wall of China, the Bank of Scotland, the Isle of Wight) 3. A / AN używamy zawsze: a) przed rzeczownikami, po czasowniku "to be" w liczbie pojedynczej (She's an architect. It was a hard day.) b) przed liczebnikami i ułamkami (a hundred, a million, a third) c) w zdaniach wykrzyknikowych, w liczbie pojedynczej (What a strange mutant! She's such a mean person!) 4. ZERO ARTICLE czyli brak przedimka występuje: a) przed rzeczownikami abstrakcyjnymi (Rzeczowniki abstrakcyjne oznaczają pojęcia istniejące tylko w umysłach ludzi.) ("Honesty is such a lonely word..." "All you need is love...") b) przed nazwami posiłków: breakfast, lunch, brunch, tea, dinner, supper (We have breakfast at eight.) c) przed wyrazami hospital, school, college, university, church, prison, home, work bed, TV, kiedy z treści zdania wynika, że miejsca wykorzystywane są zgodnie ze swoim głównym przeznaczeniem (He had an accident and was taken to hospital. ale I went to the hospital to visit my sick grandma. I'm going to school No i to raczej i z grubsza wszystko. Uff... Strasznie się rozpisałem o tych rzeczownikach. Idę spać. Ale najpierw obejrzę sobie na video koncert Enrique Iglesiasa. Zawsze to robię przed snem. A Wy? Co lubicie robić przed snem? Napiszcie do mnie. Na razie spa-padam. Wasz Th (czytaj: Tee Chair) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| wszelkie prawa zastrzeżone © 2007 Fundacja Nauka i Wiedza |