A A A
EduV2

Prądy morskie


Wody wszechoceanu znajdują się w stałym ruchu, którego źródłem jest energia promieniowania słonecznego. Wyróżniamy trzy rodzaje ruchów wód oceanicznych:

  • falowanie;
  • pływy;
  • prądy morskie.

    Rozmieszczenie prądów morskich

    Prądy morskie to olbrzymie rzeki płynące w powierzchniowych warstwach mórz i oceanów. Przenoszą one wielkie masy wody, dochodzące miejscami do 100 mln m3/s (np. Prąd Zatokowy przenosi w ciągu sekundy 625 razy więcej wody niż Amazonka). Prędkość prądów morskich jest różna; największa dochodzi do 10 km/h.
    Prądy morskie zawdzięczają swe powstanie stałym wiatrom wiejącym w jednym kierunku, czyli pasatom i wiatrom zachodnim (patrz -> cyrkulacja powietrza). Na ich kierunek dodatkowo wpływają kształty wybrzeży oraz siła Coriolisa.

    Wyróżnimy ciepłe i zimne prądy morskie. Ciepłe prądy morskie mają temperaturę wyższą od wód otaczających, zimne prądy morskie mają temperaturę niższą od otaczających wód. Gdy prądy morskie płyną od równika w kierunku wyższych szerokości geograficznych, niosąc wodą cieplejszą od otaczającej, to mamy do czynienia z prądami ciepłymi (np. Prąd Brazylijski, Wschodnioaustralijski). Kiedy zaś płyną od wyższych szerokości geograficznych ku równikowi, niosąc wody chłodniejsze od tych, do których wpadają, to mówimy o prądach zimnych (Kanaryjski, Benguelski, Zachodnioaustralijski).

    Układ prądów morskich jest zależny od układu krążenia powietrza. Na półkuli północnej prądy morskie odchylają się w prawo, na południowej w lewo.

    Po obu stronach równika, w niskich szerokościach geograficznych, prądy morskie płyną ze wschodu na zachód. Układ taki wywołują pasaty. Prądy te, zwane równikowymi, opływając zachodnie wybrzeża zmierzają ku biegunom. W średnich szerokościach geograficznych prądy morskie, dostając się w zasięg przeważających wiatrów zachodnich, zmieniają bieg kierując się ku wschodnim wybrzeżom. Tu rozdzielają się. Jedna z odnóg płynie w stronę równika i zamyka obieg; druga płynie w stronę biegunów.

    Na półkuli południowej, w wyższych szerokościach geograficznych, na skutek braku barier kontynentów rozwinął się zimny prąd zwany Dryftem Wiatrów Zachodnich. Opływa on Antarktydę z zachodu na wschód pasem o szerokości około 1000 km.

    Na oceanach Atlantyckim i Spokojnym występuje dodatkowo Równikowy Prąd Wsteczny, który odprowadza część wód prądów równikowych z powrotem ku wschodnim wybrzeżom oceanów. Na Oceanie Indyjskim brak jest stałego północnego prądu równikowego. Kierunki występujących tu prądów są sezonowo zmienne i związane ze zmianami monsunów.

    Układ prądów morskich powoduje stałą wymianę wód powierzchniowych między niskimi, a wysokimi szerokościami geograficznymi. zmniejszając różnice temperatury na Ziemi. Wpływ prądów jest szczególnie widoczny na wybrzeżach. W strefie zwrotnikowej zachodnie wybrzeża kontynentów są stosunkowo chłodniejsze i suchsze, a wybrzeża zachodnie - cieplejsze i wilgotniejsze. W wyższych szerokościach geograficznych sytuacja jest odwrotna. Wybrzeża zachodnie są cieplejsze i wilgotniejsze, a wschodnie - chłodniejsze i bardziej suche.
Wpisz swój adres e-mail:
Jeśli mail z linkiem aktywacyjnym nie dotrze w ciągu 24 godzin, prosimy o poinformowanie nas o tym na adres mapptipe@edukator.pl.